واجب نخواهد شد . « 1 » . . . كى ينذروا بها المتخلّفين أو النافرين . . . توضيح عبارت مذكور اين است كه : نتيجهء وجوب نفر به خاطر تفقّه و تعلّم معالم و احكام دين ، و آشنايى با سنّت رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله اين است كه پس از تفقّه و تعلّم ، گروه متخلّفين يا نافرين را انذار نمايند ، بنا بر دو وجه كه در تفسير آيه ( وَ لِيُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ ) وجود دارد : 1 - متفقّهين ، نافرين و جنگجويان را انذار كنند . اين در صورتى است كه متفقّهين جزء متخلّفين بودند و همراه جنگجويان به صحنه نبرد نرفته ، بلكه به تعليم احكام دين مشغول بودند . در نتيجه ضمير در « يتفقّهوا ، ينذروا » به متخلّفين برمىگردد و ضمير در « رجعوا ، اليهم و لعلّهم » به نافرين برمىگردد ، يعنى وقتىكه جنگجويان از صحنهء نبرد برگشتند ، متخلّفين ، آنها را تعليم دهند ، و انذار نمايند . 2 - متفقّهين ، متخلّفين ( كسانى كه در شهر مانده و به جنگ نرفته‌اند ) را انذار كنند . اين در صورتى است كه متفقّهين ، در شهر نمانده‌اند ، بلكه براى تعلّم احكام دين كوچ كرده‌اند و آنگاه برمىگردند . در نتيجه ضمير در « يتفقّهوا ، ينذروا و رجعوا » به « نافرين » برمىگردد و ضمير در « اليهم و يعلّم » به متخلّفين برمىگردد ، يعنى كسانى كه كوچ كرده‌اند و احكام دين را فرا گرفته‌اند وقتى كه برمىگردند ، به متخلّفين تعليم دهند و آنها را انذار نمايند . ثمّ انه أشكل . . . مصنّف با اين عبارت ، به اشكال شيخ بر استدلال به آيه نفر اشاره ، و سپس آن را ردّ مىكند . اشكال شيخ انصارى اگر هم بپذيريم كه آيه نفر ، مطلقا دالّ بر وجوب حذر است ( چه اينكه انذار ، مفيد

--> ( 1 ) . البته بر مصنّف اشكال كرده‌اند كه احراز اين امر از كجاى آيه استفاده مىشود ؟ !